Lange tandem ketting zelf maken?

Omdat de ketting(en) van onze tandem ook niet het eeuwige leven hebben ben ik alvast aan het uitzoeken hoe ik deze kan vervangen.

De ketting die in verbinding staat met de cassette is neem ik aan een gewone 8 speed ketting.

De andere ketting is echter veel langer en verbindt beide trapassen. Op Nederlandse fora en webwinkels is niets te vinden over kettingen voor tandems.

Op Amerikaanse fora wel, de laatste genoemde ketting wordt daar "timing chain" genoemd en vaak lees ik dat die zelf gemaakt wordt door een hele en een halve ketting aan elkaar te verbinden. Zou dit een 'gewone' ketting kunnen zijn?

Iemand ervaringen hiermee?
Ik weet niet wat je met gewoon bedoelt, maar het is normaal gesproken wel een derailleurketting, maar dan inderdaad zelf gemaakt van twee standaard lengtes.
Wim
trinakria schreef:Omdat de ketting(en) van onze tandem ook niet het eeuwige leven hebben ben ik alvast aan het uitzoeken hoe ik deze kan vervangen.

De ketting die in verbinding staat met de cassette is neem ik aan een gewone 8 speed ketting.

De andere ketting is echter veel langer en verbindt beide trapassen. Op Nederlandse fora en webwinkels is niets te vinden over kettingen voor tandems.

Op Amerikaanse fora wel, de laatste genoemde ketting wordt daar "timing chain" genoemd en vaak lees ik dat die zelf gemaakt wordt door een hele en een halve ketting aan elkaar te verbinden. Zou dit een 'gewone' ketting kunnen zijn?

Iemand ervaringen hiermee?
Sommige ligfietsspecialisten bieden ketting per meter van de rol aan. Ik neem aan dat de tandwielen de dikte voor smalle raceketting hebben, en dan is 5-6-7-8 speed ketting goed genoeg. Maar twee stukken ketting verbinden (al dan niet met powerlink) is ook heel gebruikelijk
trinakria schreef:Op Nederlandse fora en webwinkels is niets te vinden over kettingen voor tandems.
Je zou het eens kunnen vragen bij www.tandemclub.nl, zo'n beetje dé infosite voor tandems in Nederland.
(Met een andere Marten dan die hier veel schrijft, maar dan speciaal een Marten voor tandems :D )
Leon
Informeer eens bij de fabrikant van de fiets,welke hun standaard vanaf de fabriek monteren. :)
:arrow: Hoe maak je een lange ketting?

Door twee kettingen aan elkaar te knopen zoals je gewend bent om een ketting te sluiten. Dus met een klinkstift of met een sluitschakel.
Een halflink is handig als de ketting anders net te lang of te kort is.
Omdat je van de tweede ketting maar een kort stukje gebruikt en dus veel overhoud is de keuze van de ketting belangrijk. Als je iedere keer dezelfde ketting koopt kun je die tweede ketting een paar keer gebruiken.
Of als je, zoals Marten suggereert, ketting aan de rol kunt vinden is dat natuurlijk ook een optie.

:arrow: Welke ketting?

Zie ook: Welke ketting voor Rohloff fiets?
Deze ketting hoeft niet te schakelen, dus zou goedkoper kunnen zijn dan een - goede - derailleur ketting. Op onze tandem is nog nooit een (dure) vóór-ketting uit een doos gezet, maar de ketting komt 'ergens uit een bulk voorraad'.
Roestbestendigheid en duurzaamheid zijn wel argumenten.
Dus kun je voor een als vóór-ketting voor de tandem kijken naar single speed en naafversnelling-kettingen.
Waarom wij op onze nieuwe tandem een 9 speed ketting hebben zitten is mij een volkomen raadsel. Een 7-8 speed derailleurketting is naar mijn gevoel sterker dan een 9-speed.
Lees ook dit onderzoekje eens: Ketting voor Rohloff naaf

Nieuwe kettingen voor Rohloff (en volgens mij dus ook prima geschikt als vóór-ketting op de tandem) zijn:
- SRAM PC1 singlespeed ketting (breed) en één dezer dagen komt een smalle variant op de markt, de PC10, die bijzonder geschikt zou moeten zijn voor Nexus en Rohloff naven.
- KMC idworx X1 naafversnelling-ketting.
Beiden zijn nieuw, dus ervaringen zullen er nog weinig zijn.
ankeric schreef: :arrow: Welke ketting?

Zie ook: Welke ketting voor Rohloff fiets?
Deze ketting hoeft niet te schakelen, dus zou goedkoper kunnen zijn dan een derailleur ketting. Op onze tandem is nog nooit een (dure) vóór-ketting uit een doos gezet, maar de ketting komt 'ergens uit een bulk voorraad'.
Roestbestendigheid en duurzaamheid zijn wel argumenten.
Dus kun je voor een als vóór-ketting voor de tandem kijken naar single speed en naafversnelling-kettingen.
ketting is of 1/2"x 1/8" of 1/2"x 11/128 (of een andere spannende breuk ;) ).
De 1/8" brede ketting is doorgaans een bussenketting en en vindt je veel op de stadsfietsen. Nadeel is de inwendige breedte, op racefietstandwielen schuift de ketting heen en weer. Smeren is ook ingewikkeld, je moet de olie tussen de plaatjes druppelen.

Heb je smalle tandwielen dan gooi je er een simpele en wat smallere derailleurketting op. Maak je je zorgen over het ontsporen van de ketting dan ga je op zoek naar smalle BMX ketting, die is niet ontworpen op schakelen
trinakria schreef:Omdat de ketting(en) van onze tandem ook niet het eeuwige leven hebben ben ik alvast aan het uitzoeken hoe ik deze kan vervangen.

Iemand ervaringen hiermee?
Ligfietsers hebben vaak drie kettingen aan elkaar verbonden. Je kunt bij ligfietszaken vaak de ketting aan de rol krijgen.

Velomobiel.nl levert die in ieder geval en vandaag besteld morgen in huis bij hun.

NB geen aandelen, wel op de wachtlijst van orderboek
Leon schreef:
trinakria schreef:Op Nederlandse fora en webwinkels is niets te vinden over kettingen voor tandems.
Je zou het eens kunnen vragen bij http://www.tandemclub.nl, zo'n beetje dé infosite voor tandems in Nederland.
(Met een andere Marten dan die hier veel schrijft, maar dan speciaal een Marten voor tandems :D )
Leon
Dank voor de shameless plug maar de antwoorden zijn al gegeven.

@Trinakria: rijd eens mee met een tocht van de Tandemclub, steeds op elke laatste zondag van de maand. De agenda staat HIER.
Gewoon 2 of drie kettingen aan elkaar maken;
ga ik binnenkort voor m'n ligfiets óók weer doen.

Groet, Victor.
ankeric schreef:Waarom wij op onze nieuwe tandem een 9 speed ketting hebben zitten is mij een volkomen raadsel. Een 7-8 speed derailleurketting is naar mijn gevoel sterker dan een 9-speed.
Na 1200 km. weet ik nu in ieder geval welke ketting je niet op een tandem moet zetten:
KMC, X9L Gold, Double X Durability (compatible with any 9-speed derailleur + Rohloff Gear).
De slijtage is nu 0,75%. Nog net op tijd voor vervanging.
Dus: 1200 km. Kost 'slechts' €41,60.
Ik heb hier nog een Shimano HG70 liggen, €19,50. Deze gingen normaal minimaal 3000 km. mee (inclusief heuvels/bergen). De laatste 1200 km. zijn alleen in Nederland gereden.
Scheelt dus een factor 6 in euro/km! Zo ongeveer.

Nog even gekeken wat Rohloff schrijft:

Welke componenten zijn aan te bevelen?
Ketting
Hiervoor zijn alle Rohloff SLT-99 kettingen geschikt, zowel de acht versnellingsketting als de negen versnellingsketting. Bij kettingen van ander fabrikanten zijn acht versnellingskettingen aan te bevelen, omdat deze ten opzichte van de negen versnellingsketting een geringere elasticiteit hebben en daardoor het tandwiel en kettingblad minder hard slijten. Vanuit dit oogpunt houden de Rohloff SLT-99 acht en negen versnellingskettingen zich even goed door de identieke schakeldikte. Alle fietskettingen (½" 1/8") kunnen gebruikt worden op de SPEEDHUB 500/14 achtertandwielen. Toch zijn deze bredere kettingen niet sterker, noch slijtvaster. Daardoor zijn ze als aandrijfketting voor de Rohloff SPEEDHUB 500/14 niet aan te bevelen.
Stuur het mailtje over de kmc ketting eens door naar het kantoor van kmc in nederland.Ben benieuwd wat hun antwoord is.Even googelen voor het adres.
ankeric schreef:Waarom wij op onze nieuwe tandem een 9 speed ketting hebben zitten is mij een volkomen raadsel. Een 7-8 speed derailleurketting is naar mijn gevoel sterker dan een 9-speed.
Ik denk dat dit inderdaad een gevoel is. Technisch is er geen reden voor. Kettingen worden ontworpen op een zekere breeksterkte, en zolang de fabrikant z'n productie op orde heeft, wordt die sterkte gewoon gehaald.

Bedenk dat een ketting geen touw is. Een ketting zit op een heel andere manier in elkaar en breekt ook op een andere manier. Een ketting breekt vrijwel altijd doordat een pennetje uit de schalm floept. Aangezien de dikte van de pennetjes constant is, zou je theoretisch verwachten dat hoe smaller een ketting is, hoe sterker. Er wordt immers steeds rechter getrokken aan de verbinding tussen schalm en pen. In de praktijk zul je dat wel niet merken, omdat de sterkte domweg bepaald wordt door hoe goed de fabrikant z'n werk doet.

Er zijn veel verhalen over smalle kettingen die eerder zouden breken. Mijn vermoeden is dat deze in de wereld komen in het eerste jaar dat bijvoorbeeld 9-speed op de markt was. Een nieuw product heeft altijd kinderziektes.

Maar nu 9 en 10-speed een aantal jaar op de markt zijn, verwacht ik eigenlijk dat deze kettingen meestal van veel hogere kwaliteit zijn. Waarom zou je als kettingfabrikant nog je best doen op een 7-speed ketting? Een stadsfiets is nu niet echt een kritische toepassing.

grtjs, Waltertje - zwaar is niet hetzelfde als degelijk
ankeric schreef:Na 1200 km. weet ik nu in ieder geval welke ketting je niet op een tandem moet zetten:
KMC, X9L Gold, Double X Durability (compatible with any 9-speed derailleur + Rohloff Gear).
De slijtage is nu 0,75%. Nog net op tijd voor vervanging.
Dus: 1200 km. Kost 'slechts' €41,60.
Raar. Ik heb de lichte versie van deze ketting op mijn ligfiets (X9-SL). Geeft geen krimp. Slordige 5000 km weer en wind en nog geen 0,2% slijtage. Terwijl ik toch redelijk doorrijd met een relatief lage cadans.

Grtjs, Waltertje
Volgens mij heb ik het niet over het breken van een ketting.

Volgens mij heb ik het wel over de combinatie van een KMC X9 (L) met een tandem. Zou het misschien kunnen dat een 220 kg tandem niet helemaal vergelijkbaar is met een solo-ligfiets?

Evenmin zeg ik iets over de kwaliteit van een KMC ketting.
Sterker nog, als ik iemand iets verwijt is het mijzelf (ik ben uiteindelijk verantwoordelijk voor hetgeen Santos/LBS monteert op mijn fiets). Immers ook KMC heeft niet voor niets de X1 ontwikkeld als naafversnelling-ketting.

En waarom een constatering 'raar' zou zijn is mij ook al onduidelijk.
Meten is weten?
En ik praat hier over 2 + nog een beetje ketting. Dus geen n=1 steekproef.
Meting op 3 methodes: én kettingslijtagemeter én excentriek Bottom Bracket én visueel: een paar honderd kilometer na het opnieuw strak zetten van de ketting hing ie weer als een dweil (hetgeen dan weer werd bevestigd door de 2 andere meetmethoden).
ankeric schreef:Volgens mij heb ik het niet over het breken van een ketting.
Ik had niet in de gaten dat je met "sterker" doelde op de slijtvastheid.
ankeric schreef:Volgens mij heb ik het wel over de combinatie van een KMC X9 (L) met een tandem. Zou het misschien kunnen dat een 220 kg tandem niet helemaal vergelijkbaar is met een solo-ligfiets?
De discussie gaat over de verbindingsketting van een tandem. Die heeft het heel wat minder zwaar dan de ketting van een solo ligfiets: hij hoeft immers maar de helft van de totale kracht en vermogen over te brengen. De belasting is dus ongeveer hetzelfde als bij de ligfiets, maar de ketting schakelt niet en loopt altijd netjes recht. Bovendien blijft hij verder uit de buurt van de wielen.
ankeric schreef:En waarom een constatering 'raar' zou zijn is mij ook al onduidelijk.
Wie zegt dat ik de constatering raar vind? Ik doelde op het verschijnsel.

Grtjs, Waltertje
Ik heb het over de levensduur. Kilometers zijn geen maatstaf voor (breek)sterkte.

Volgens Marten Gerritsen geldt dat 'de ketting rekt officieel niet, maar wordt langer doordat de scharnierpennen dunner en de gaten groter worden'.
Volgens Rohloff ('elasticiteit') , Marco de Wit (Bike4Travel) én volgens mij is er in het geval van KMC X9L wel degelijk sprake van rek. In de L-versie zit een 'gleuf' in de verbingsplaten. Gewichtsbesparing! Light! Maar geen rek???
Volgens Marco de Wit:
Negen en tien speed kettingen zijn niet aan te raden in combinatie met een Rohloff naaf.
Deze extra smalle kettingen hebben dunnere platen, en zijn hierdoor elastischer. Onder zware belasting zullen deze kettingen uitrekken (net als een veer), en de tandwielen afslijten net zoals een versleten ketting doet.
Een 7 of 8 speed ketting rekt bijna niet elastisch.


Afgelopen weekend 120 km. Zuid-Limburg, 1500 hoogtemeters, zonder bepakking, met een goed gesmeerde (Supreme Black zoals ik dat al 10 jaar gebruik) - nieuwe - X9L ketting, geen onverhard en geen regen:
:arrow: Voor vertrek is de achterketting 0% versleten of gerekt of wat dan ook.
:arrow: Na 120 km. is er 0,25% slijtage op de achterketting!
Mijn stelling is dus nu: geen KMC X9(L) op een tandem.
Hierbij maak ik geen onderscheid tussen voor- en achterketting. Want ook de achterketting is in dit draadje wel degelijk besproken.
Dat een voorketting minder slijt/rekt zou best kunnen. Theoretisch klopt je verhaal. Praktisch gezien heb ik na 1200 km. een vrijwel gelijke mate van slijtage/rek op beide kettingen geconstateerd. Misschien is de conclusie dat ik toch harder trap dan Anke? Zou kunnen.

Voor de volledigheid:
De eerste 1200 km. zijn gereden met een KMC X9.
Bij levering heb ik gelijk nieuwe kettingen besteld en dat blijken nu dus X9L te zijn. En het zou me niets verbazen (gelet op afgelopen weekend) als deze nóg sneller slijten/rekken of anderszins naar de prullenbak kunnen.

Maar wat is nu de discussie?
Is een KMC X9L volgens jou wel geschikt als ketting voor een tandem, maar dan alleen als verbindingsketting?
Nou volgens mij dus niet. Niet vóór en niet achter... niet boven én niet onder.
Of is nu alleen de discussie dat een 9v ketting die elastisch is, wel rekt máár niet breekt net zo 'sterk' is als een 8v ketting die niet rekt en dus langer meegaat?
Oké dan heb je helemaal gelijk: dus toch gewoon een 9v op een tandem omdat die net zo 'sterk' is als een 8v?
ankeric schreef:
Negen en tien speed kettingen zijn niet aan te raden in combinatie met een Rohloff naaf.
Deze extra smalle kettingen hebben dunnere platen, en zijn hierdoor elastischer. Onder zware belasting zullen deze kettingen uitrekken (net als een veer), en de tandwielen afslijten net zoals een versleten ketting doet.
Een 7 of 8 speed ketting rekt bijna niet elastisch.
een 8sp Rohloff ketting weegt net zoveel als een 10sp Connex. De platen van de Connex zijn een paar honderste dunner dan de Rohloff, maar de Rohloffschakels zijn weer meer getailleerd. Volgens Bartjens, evenveel ijzer is evenveel rek

Tegen de tijd dat je in de buurt van breuk komt is iedere schakel grootteorde 0.06mm langer geworden. Ik geloof nooit dat er significante verschillen tussen een 8v Rohloff ketting en de 10v Connex zijn qua elastische verlenging.
Dus:
Wat ik meet, wat ik zie, wat ik constateer moet ik vooral niet geloven?
Ik eet mijn eigen broodje aap?
Zonder enige verklaring voor de door mij geconstateerde verschillen?
Het is gewoon slechts 'mijn gevoel'?
Gelukkig mag ik deze discussie verliezen en er vervolgens toch voor kiezen om nooit meer een 9v op onze tandem te monteren. Nu alleen nog kiezen: HG70, X1 of PC10.
Zo eigenwijs ben ik dan ook wel weer. Ongeacht de mening van Bartjens.
ankeric schreef:Dus:
Wat ik meet, wat ik zie, wat ik constateer moet ik vooral niet geloven?
Ik eet mijn eigen broodje aap?
Zonder enige verklaring voor de door mij geconstateerde verschillen?
Het is gewoon slechts 'mijn gevoel'?
Gelukkig mag ik deze discussie verliezen en er vervolgens toch voor kiezen om nooit meer een 9v op onze tandem te monteren. Nu alleen nog kiezen: HG70, X1 of PC10.
Zo eigenwijs ben ik dan ook wel weer. Ongeacht de mening van Bartjens.
niet drie dingen door elkaar halen en dan op mij boos worden :D

ik zeg alleen dat ik geen geloof hecht aan de door jou geciteerde visie dat een 10 sp ketting in bedrijf een grotere elastiche verlenging vertoont dan een 8v en daardoor significant harder slijt

Ik wil best geloven dat zo'n gouden KMC hard slijt, maar dan door pen-gat slijtage. Als ik fanatiek ben zal ik er wel een uit de ton vissen en bekijken, daar ligt nog wel een die '3000 km met een licht vrouwtje' al te veel was.

En je vergeet Connex/Wipperman in je opsomming ;)