veiligheid in de bergen welke remmen, lichten en spatborden

Dag iedereen,
Dank zij jullie hulp weet ik hoe en wat met banden, ketting en tandwielen. Tijdens mijn weekend in de Ardennen heb ik 'problemen' gehad met de remmen, lichten en spatborden van met m'n Koga Traveller uit 1996:

- Remmen: Bij een afdaling in (Baelen denk ik) een dorpskern met vele in/-uitritten remde ik zowat continu (en ABS-achtig) en had hierbij een angstig gevoel van voldoende snelheidscontrole (het was droog en ik had mijn canitilevers secuur afgesteld). Na verschillende afdalingen en drizzle kreeg ik de middag erop een bizar tikkend geluid op de achterremmen (zou graag willen weten wat dit was) en bleken zowel voor als achter mijn Shimano blokjes al volledig doorgesleten (ik heb de afdalingen dan enkel nog te voet gedaan). De blokjes zijn zó hard dat als je er tegen tikt ze een helder geluid maken als van steen of metaal.
> Mijn vragen: In welke mate waren het mijn geest, mijn skills of de remmen die de afdaling zo angstig/onveilig deden voelen (tips op deze fronten zijn welkom!)? Ik begreep dat Shimanoblokjes al hard zijn en slecht voor de velgen. Kan het zijn dat deze blokjes bovendien ook te oud(verduurd) waren om nog voldoende controle te geven? Zijn Kool Stop Salmon blokjes nog de beste en in deze een voldoende oplossing?
Ik vind voor mijn LX 63mm achterremmen en XT 70mm voorremmen echter geen passende Kool Stop inserts. Heeft iemand een tip welke modellen passen van deze die courant te koop zijn? Hoe kan ik nagaan wanneer het nodig is mijn kabels te vervangen (is elk goedkoop merk ok?, RVS nodig?)? Is het misschien beter voor een groter gevoel van veiligheid om V-brakes te installeren? (Ik moet ook nog de velgen bekijken, hopend dat die nog ok zijn).

-Veilige Wegen: Ander element van onveiligheid was dat Naviki mij tweewegs regionale banen zonder fietspad inplande als bewijzerde fietswegen. Ook daar raasden echter de auto's op soms minder dan 10cm (sic!) van m'n ellebogen voorbij (Oostkantons, BE en Ruhrgebied, DE) ondanks dat ik recht en aan de volle witte lijn reed.
> Is dit courant rijgedrag van automobilisten en hoe houdt je het daarbij veilig voor jezelf? Welke batterijzuinige app kunnen jullie aanbevelen voor het selecteren van veilige wegen en inschatten van gradienten wanneer de remmen zijn doorgesleten.

-Verlichting: de lichtjes met soort elastiekjes gaven me geen veilig gevoel op die onverlichte afdalingen. Laat staan dat ze genoeg visibiliteit gaven toen ik noodgedwongen uitweek naar gravelwegen in het donker. Ik vergat dat ik een dynamo had aan m'n bottom bracket die bij afdalingen zeker voldoende verlichting kan geven.
> Deze trapt echter te zwaar vind ik, dus zoek ik nog een veilige vorm van verlichting voor de vlakke weg en klim (on-/offroad) die zo weinig mogelijk moet herladen worden. Wat zijn de aanraders?

-Spatborden: op aanraden van forumleden zou ik Almotions kopen. Na dit weekend denk ik nog meer dat ze een goede keuze zijn. Alleen, de Almotions zijn 40mm (in realiteit msschn 1.5" dus 38mm?) en m'n huidige bandjes met 30mm breedte hebben aan weerzijde slechts 1cm tussenruimte met de spatborden. Dit gaf al problemen toen ik per ongeluk de erf van een boer opreed: de omgetractorde mix van natte grond en bemesting blokkeerde de volledige tussenruimte van voorband en spatbord die ik dan met een takje er ongeveer tussenuit heb gepeuterd (wiel losmaken zag ik me op die plek niet doen). Zulke verstopping is die voormiddag nog eens voor gevallen (daarna niet meer).
> Moet ik gewoon de bluts met de buil nemen en gaat dit ook nog met de Almotions lukken of moet ik helaas daarbij best ook nog bredere spatborden kopen (welk model?)

Alvast heel erg bedankt voor jullie bijstand!
Simon
Laat ik beginnen met het remmen
Teveel remmen is net zo gevaarlijk als te weinig remmen. Je hebt je remblokken helemaal warmgestookt door te langdurig te remmen en ze daardoor niet te laten afkoelen. Dit probleem bestaat al lang, dat heeft m'n opa me al uitgelegd aan de hand van vooroorlogse verhalen. Alleen remmen als het nodig is en niet continu. Ook op een fiets kun je best 40km/u rijden
Hoe oud waren de blokjes? Ook als ze nog niet weggeremd zijn kunnen ze vanwege slechte opslag (temperatuur in de schuur) of ouderdom niet meer geschikt zijn.
Als je helemaal op het kantje rechts aan de witte streep rijdt dan geef je automobilisten de gelegenheid om zonder uit te wijken gewoon door te rijden. Ik hou altijd een stuurbreedte tussen mezelf en de kant van de weg zodat ik goed zichtbaar weg en ik een reserve afstand naar rechts heb. Ik rij vaak in de genoemde regio, ok, er wordt wel vaker scherp ingehaald maar niet buitensporig meer dan in andere gebieden buiten Frankrijk.
Welke bottom bracket dynamo heb je? Daar zijn verschilendeversies van. Sommige overleven de tand des tijds niet zo goed waardoor ze te zwaar gaan lopen.
Almotions zijn ongeschikt voor jouw fiets. 30-32mm is zo te zien de grens voor jouw fiets. Vooral niet breder proberen te gaan, dan wordt het weer gevaarlijk ivm vastlopende spatborden. De herfst blijft sowieso een probleem met rotzooi die op de weg ligt. Ik heb in dat jaargetijde vaker een stokje bij me om de drab weg te peuteren.
quote=SimonJR
> Zijn Kool Stop Salmon blokjes nog de beste
Ja, ik heb daar met 30 kg bagage de steile kant van de Stelvio mee afgedaald met canti's en me geen moment onveilig gevoeld.

>Ik vind voor mijn LX 63mm achterremmen en XT 70mm voorremmen echter
>geen passende Kool Stop inserts.
Dan koop je toch gewoon complete blokjes?
Ik weet niet precies hoe je remmen er uitzien. Foto?

>Hoe kan ik nagaan wanneer het nodig is mijn kabels te vervangen
> (is elk goedkoop merk ok?, RVS nodig?)?
Bij een zichtbare beschadiging of na 15.000 km.

> Is het misschien beter voor een groter gevoel van veiligheid om V-brakes te installeren?
Als jou dat een groter gevoel van veiligheid geeft

> (Ik moet ook nog de velgen bekijken, hopend dat die nog ok zijn).
Hetbuscte hopen dat de shimano blokjes niet te veel schade hebben aangericht.

>-Veilige Wegen: Ander element van onveiligheid was (etc)
Van drukke tweebaanswegen moet je wegblijven in die gebieden. Zeker de Ostkantons zijn bij mij berucht als het slechtste van twee werelden: ze willen zo hard autorijden als de Duitsers maar dan wel op de Belgische wegen en met een Franse slag. Dat is geen fijne combinatie.

> Welke batterijzuinige app kunnen jullie aanbevelen voor het
> selecteren van veilige wegen en inschatten van gradienten
>wanneer de remmen zijn doorgesleten.
Ik plan mijn routes alleen thuis in met brouter. Als je remmen onderweg zijn doorgesleten moet je omlaag lopen. Maar wat zijn doorgesleten fietsremmen? Ik heb dat nog nooit gehad.

>Verlichting:
In de Ardennen moet je niet in het donker fietsen en al helemaal niet op de tweebaans autowegen.
Ivo en ik zijn het daarover niet eens, dat is bekend. Hij fietst daar wel. De meeste mensen niet.

Die Almotions gaan dus niet passen.
Canti's zijn niet de meest stevige remmen maar voor alle remmen geldt (zoals hierboven gemeld): remmen als het nodig is (dus voor bochten)..

Verder in afdalingen niet te veel bijtrappen: laat de zwaartekracht het werk doen. Dan hoef je ook niet te extreem te remmen. Fiets laten rollen dus en op zijn tijd een beetje bijremmen indien nodig.

Wat betreft de wegen: Ik maak altijd routes op de computer en exporteer die als gpx-file naar de Garmin. Dan kan volgens mij ook naar een telefoon toe. Dan heb je meer controle over de wegen. Als je de telefoon een route laat bepalen kom je idd vaak op hoofdwegen uit (die je juist wilt vermijden).

Naafdynamo: investeer in een SON als je die nog niet hebt. Veel beter dan andere naafdynamo's. Met het licht aan voel je het wel, maar je kan nog prima doorrijden.
Super bedankt allemaal.
Als ik het goed begreep zijn V-brakes niet veiliger? De almotions zouden me aan weerszijde een clearance geven van 6mm ipv 9mm (bij standaard gemonteerde bandjes van 32mm). Is dat minieme verschil toch te onveilig ook met de veiligheidsrelease van de spatborden? Zijn hogere en openere spatborden misschien (g)een goede oplossing? Zoniet, Marathon supremes van 32mm dan maar, die lijken echter iets trager en een stuk minder resistent. :( Naafdynamo lijkt me slechts economisch als de velg op zou zijn (ik hoop echt dat ze nog lang kan meegaan).
Ik kom nog met foto's van remmen, velgen en BB-dynamo. Fijn weekend intussen!
SimonJR schreef:
vr 27 nov, 2020 23:36
Super bedankt allemaal.
Als ik het goed begreep zijn V-brakes niet veiliger? De almotions zouden me een clearance van 6mm ipv 10mm geven, als ik het goed begrijp is dat te onveilig ook met de veiligheidsrelease van de spatborden? Zijn hogere en openere spatborden misschien (g)een goede oplossing? Naafdynamo lijkt me slechts economisch als de velg op zou zijn (ik hoop echt dat ze nog lang kan meegaan).
V-brakes remmen in principe beter dan canti's, maar je kan vaak zelf bepalen hoe hard je moet remmen (anticiperen op de omstandigheden).

6mm clearance is niet veel, maar als je op asfalt en evt. gravel blijft, zal dat weinig problemen geven (behalve tijdens de bietencampagne ;)). In de echte blubber zal je hoe dan ook je spatborden moeten opgeven (wel zijn MTB-spatborden dan nog mogelijk).
Fedor schreef:
vr 27 nov, 2020 23:45
maar je kan vaak zelf bepalen hoe hard je moet remmen (anticiperen op de omstandigheden).
Misschien heb ik nu een vertekend beeld door wat onervarenheid en het sukkelen met steenharde remblokken maar bergaf bij in en uitritten kan je uiteraard alvast vertragen maar blijft het toch verder anticiperen dat je mogelijks plots zal moeten remmen. Bedoel je dat je dan misschien wat harder moet knijpen bij canti's maar dat ie dan even stevig remt als v-brakes (er was ergens op dit forum een discussie over, maar de conclusie was niet expliciet, dus voor mij nog onduidelijk)?
SimonJR schreef:
vr 27 nov, 2020 23:55
Bedoel je dat je dan misschien wat harder moet knijpen bij canti's maar dat ie dan even stevig remt als v-brakes (er was ergens op dit forum een discussie over, maar de conclusie was niet expliciet, dus voor mij nog onduidelijk)?
Hmmm daar twijfel ik over... ik denk dat je met V-brakes meer kracht over kan brengen (gezien de constructie). Harder knijpen met canti's helpt wel wat maar is (zeker met bepakking) misschien niet voldoende. Zonder bepakking is het misschien een ander verhaal.
Fedor schreef:
za 28 nov, 2020 00:00
SimonJR schreef:
vr 27 nov, 2020 23:55
Bedoel je dat je dan misschien wat harder moet knijpen bij canti's maar dat ie dan even stevig remt als v-brakes (er was ergens op dit forum een discussie over, maar de conclusie was niet expliciet, dus voor mij nog onduidelijk)?
Hmmm daar twijfel ik over... ik denk dat je met V-brakes meer kracht over kan brengen (gezien de constructie). Harder knijpen met canti's helpt wel wat maar is (zeker met bepakking) misschien niet voldoende. Zonder bepakking is het misschien een ander verhaal.
Ik heb van 1993 tot 2019 met canti's gefietst, en vanaf 2012 ook een fiets met V-brakes ernaast gehad. De V-brakes hebben meer hefboom en vereisen meer kracht. Toch kon ik met de canti's zo hard remmen dat de fiets op het voorwiel tot stilstand kwam. Sterker: in het begin ben ik een paar keer over de kop geslagen bij een paniekstop; als je een noodstop moet maken zijn je handen nu eenmaal een stuk sterker.
Wel is het bij canti's zaak om het verdeelpunt, waar de van de handgreep komende kabel in twee gesplitst wordt naar de remhoeven (canti's) links en rechts, tamelijk laag te zetten. Meestal is het verbindingskabeltje te lang.
In het filmpje dat Ivo in de volgende post linkt zie je dat het kabeltje maar net boven de band splitst.
Klopt, Canti's kun je naar eigen voorkeur afstellen, aan de hand van het scherper of minder scherp maken van de hoek van de kabeldriehoek. Je kunt dit dus ook gigantisch verknallen als je gewoon maar wat doet (of als de fietsenmaker gewoon maar wat doet) Een van de vele Youtube video's over dit onderwerp:
https://www.youtube.com/watch?v=jEC7UKVP2_M

Persoonlijk heb ik liever cantilevers omdat ik daarmee,ook onderweg, de juiste afstelling kan aanpassen. Beheers je dit niet, dan is dat geen argument.
Cantilevers werken beter met race remgrepen. Heb je geen racestuur, dan is dat natuurlijk ook geen argument ;).
Wat betreft verlichting: ik ben nog steeds heel blij met m'n Son naafdynamo, bedraad achterlicht en Edelux koplamp met schemerschakeling. Zonder er verder op te hoeven letten heb ik m'n verlichting aan in een donker tunneltje of op een weg door heel dichte bossen.

Wat betreft remmen is het een beetje dubbel. Juist het verschil in remvermogen tussen droog en nat weer heeft me met Magura velgremmen al eens een doodschrik bezorgd. Dan heb je met droog weer nog voldoende remvermogen, maar ook zoiets als "ik moet ze weer eens bijstellen", heb je bij nat weer opeens 0 remvermogen over met je remgreep geheel tegen het stuur. M'n volgende fiets heeft vrijwel zeker schijfremmen.
SimonJR schreef:
vr 27 nov, 2020 22:20
Ik vind voor mijn LX 63mm achterremmen en XT 70mm voorremmen echter geen passende Kool Stop inserts.
Ik vermoed dat jouw oude remblokken verduurd zijn en daarom niet goed remmen. Een foto van jouw remmen zou hier heel erg helpen. Zijn het nu cantilevers of V-brakes want je gebruikt die termen door elkaar? Zijn het remblokken met verwisselbare voering of remblokken uit één stuk?
Razend interessant jullie feedback over de afstelling van de cantilevers!
> In Ivo's link wordt mechanisch voordeel bekomen door armen die recht naar boven stonden een stuk schuin naar buiten te laten kantelen (13'16'') terwijl Park Tools daar haaks tegenover staat en mechanisch voordeel bekomt door de armen recht naar boven te laten lopen (youtu.be/G_tDym0G6zo?t=214). Ik zou gedacht hebben dat Park Tools de referentie was, maar het lijkt me dat de afstelling in Ivo's link beter is. Immers, mijn canti's waren aanvankelijk afgesteld zoals in Ivo's link maar dan heb ik ze bijgesteld zoals Park Tools met als resultaat dat het verbindingskabeltje opeens te lang bleek en de nokken in het frame voor de canti's te dicht bij elkaar bleken (alsof Koga een designfout had gemaakt). Afzien van een afstelling zoals Park Tool zou ineens ook deze twee problemen oplossen (die ik maar moeilijk kon wegcompenseren).

Hier foto's van m'n LX canti's met blokjes van 60mm lang (behalve een XT blokje van 73mm lang, die XT is dus niet origineel). Ik had de foto's al genomen dus je ziet hier de afstelling niet, al kan je zien op de eerste foto dat het rechter deel losgehaakt werd voor vervanging en het linkerdeel nu wat links uitwijkt maar zoals bij Park Tool is afgesteld om stijl naar boven te gaan, met daardoor quasi geen plek tussen velg en canti voor de remblok.
voorremmen.jpg
achterremmen.jpg
Ik vond aluminiumschilfers rond de blokjes, dus die Shimano-ondingen hebben idd in m'n velg gevreten. Ik kan ze maar beter weggooien zeker, al zijn ze niet helemaal óp; hopelijk heb ik geen zulk issue met Kool Stop. Ik zou toch het liefst inserts vinden i.p.v. volledige pads. Is zalm beter dan combi zwart-zalm? Wat betreft volledige pads: zijn deze rode ipv zalm ook goed? bike-discount.de/en/buy/kool-stop-integral-brake-pads-eagle-2-cantilever-red-34717

Tenslotte nog de fotos van m'n BB dynamo: is dit een zwaar trappend model, Ivo? Kan ik iets doen om zonder naafdynamo toch efficienter licht op te wekken?
dynamo.jpg
dynamo'.jpg
Een drupje olie op alle draaipunten, moertjes en boutjes, waar de binnenkabel uit de buitenkabel komt, enz. Je voorkomt daar ook roestvorming mee zie de ringetjes bij de remblokjes.
Ik heb nog vier kleine extra vraagjes, geheel tussendoor als het mag:
- Voor moeren en boutjes zou ik hier terecht kunnen (www.rvspaleis.nl/bouten/binnenzeskant/din-912) zijn er bezwaren tegen zo'n RVS item's en van zulke herkomst?
- Ik vind nergens op het www de konisch geribde moer terug die de staven van m'n Esge bagagedrager klemt (foto), weet iemand of ik die nog ergens kan kopen?
conische moer.jpg
- Wat voor plastic tape is aan te raden om te plakken op het frame daar waar de cickstand wordt gemonteerd (bij m'n andere fiets is die tape weg).
kickstand.jpg
- Wat voor model cleats (en fietsschoenen) heb ik nodig bij deze VP-131 hybride pedalen?
cleats.jpg
cleats'.jpg
SimonJR schreef:
za 28 nov, 2020 20:18
- Wat voor plastic tape is aan te raden om te plakken op het frame daar waar de cickstand wordt gemonteerd
Ik gebruik elektriciteitstape op dit soort plekken.
Voor zover niet bekend bij TS: v-brakes vereisen andere remgrepen dan cantilevers. Indien je niet de geschikte remgrepen gebruikt, dan heb je bijna geen remwerking meer. De kabeltrek is zeer verschillend tussen beide systemen.
sjefke schreef:
za 28 nov, 2020 20:48
Voor zover niet bekend bij TS: v-brakes vereisen andere remgrepen dan cantilevers. Indien je niet de geschikte remgrepen gebruikt, dan heb je bijna geen remwerking meer. De kabeltrek is zeer verschillend tussen beide systemen.
Ik had ook zoiets begrepen. De grepen en canti's zijn origineel. Moest ik onverwacht toch switchen naar v-brakes betekent dit ook nieuwe remgrepen kopen. Ik begrijp toch goed uit de reacties hierboven dat goed afgestelde en goed gebruikte canti's zeker zo goed zijn als v-brakes?
Korte samenvatting: zalm of zalm en zwart kan allebei. Rood? Die hebben misschien een andere functie. Opzoeken op de website van het merk.

Voor de standaard: stuk oude binnenband of stuk stevig plastic uit een verpakking.

Aluminiumschilvers. Dat is een bekend probleem met shimano blokjes. Je bent de zoveelste op dit forum die dit meldt. Die blokjes zijn te zacht (!) waardoor er rotzooi zoals steentjes in blijft hangen die je velg afslijpen. Ik snap niet dat shimano hier nog steeds mee wegkomt.

Die rvs moeren lijken me prima.
SimonJR schreef:
za 28 nov, 2020 21:03
......... dat goed afgestelde en goed gebruikte canti's zeker zo goed zijn als v-brakes?
Daar denk ik heel anders over....