Contact journalistieke fietstocht van Brussel naar Lissabon

124 berichten
derdekeer schreef:
ma 17 feb, 2020 19:41
ysn schreef:
ma 17 feb, 2020 10:53

Daarnaast - en nu komt het fietsen- wil ik met mijn artikels weergeven wat voor soort ruimte dit is. Hoe ik die beleef, welke vorm ze aanneemt, welke processen er zich in afspelen. Ik denk dat door dit echt lichamelijk te beleven ik een andere ervaring heb als stedeling en dat dit me ook zal beïnvloeden. (ergens werd eens de term psycho-geografie gebruikt) ik wil deze reis dus Embodied and embedded beleven. Dat is een risico ik weet het, maar anderzijds heb ik de vrijheid gekregen van mijn sponsor om dit zo te doen, dus waarom niet?
Die psycho-geografie lijkt me wel iets interessants.
Het is een concept, inderdaad meer verbonden met wandelen in de stad. Maar dit is transponeerbaar naar elk soort ruimte. Waar het om gaat is dat je mentale toestand onlosmakelijk samenhangt met de omgeving (en de soms normatieve werking die daarvan uitgaat). Positie, ruimte, afstand, plaatsen,... al deze elementen vormen een ruimtelijk kader waarbinnen je je als mens gaat definiëren en verhouden tot de ander (en tot die ruimte)

Heb je ooit iets gelezen van Graham Robb?
Zeker: Robb is een groot verteller, ook zijn boek The discovery of France is een grootse geografische vertelling.

In het algemeen is mijn tip: lees honderd werken over het onderwerp dat je wilt coveren,
Helaas is het onderwerp onuitputtelijk. Ik lees ook wel meer politieke analyses nu én heb de medewerking verkregen van het ENRDhttps://enrd.ec.europa.eu/ in Brussel
Intussen heb ik een eerste stukje over Spanje klaar: https://www.pericyclism.net/2020/02/ele ... r-een-land
Ik heb het gelezen. Wat een drama. Ik ontken er niet nauwelijks iets van maar helaas lees ik geen woord van nuancering of over voordelen bij de nadelen.
Te tweede zin is onjuist: "De ontvolking gaat er snel." De ergste ontvolking heeft plaatsgevonden tussen 1950 en 1970, maar dat is inmiddels een halve eeuw geleden.

Mijn mening is dat de bevolkingstoename in de grote steden en de kust een ernstiger probleem is dan de ontvolking van het platteland. Alle problemen van overbevolking spelen daar immers wel en op het platteland niet.
Van het ooit zo fraaie landschap langs de Middellandse Zee kun je bijvoorbeeld nauwelijks iets anders zeggen dan dat het voor een groot deel verdwenen is.

Een rare zin vind ik dat gemeenten zouden ophouden te bestaan. komt daar een vacuüm? Natuurlijk niet. Zo'n gemeente wordt opgenomen bij een buurgemeente en wordt dan een buitengebied. Is het erg voor een gemeente om groot buitengebied te hebben? Is het erg dat er nog gebioeden zijn waar de natuur ruimte heeft?
klopt Leon, de problematiek van intensieve bevolking in de kustgebieden is hier niet behandeld. Dat verdient misschien een ander artikel?
Je kan ontvolking (die nu niet zo massaal is, maar wel in een ultieme fase komt) soms ook als een voordeel zien. En de vraag is of we die dorpen allemaal moeten in stand houden. Dat zal het debat van de toekomst worden, zeker in Spanje.

Waar ik in dit artikel op wil inzoomen is de territoirale ongelijkheid en de gevoelens die dit oproept bij veel Spanjaarden. Dit gaat van melancholie en spijt tot woede. En daar heb ik ook begrip voor.
Leon schreef:
wo 26 feb, 2020 11:05
Is het erg voor een gemeente om groot buitengebied te hebben? Is het erg dat er nog gebioeden zijn waar de natuur ruimte heeft?
https://overpopulation-project.com/ret ... rewilding/
Leon schreef:
wo 26 feb, 2020 11:05
Is het erg voor een gemeente om groot buitengebied te hebben? Is het erg dat er nog gebieden zijn waar de natuur ruimte heeft?
Ruimte voor de natuur is heel mooi, maar ... ik zie dat die ruimte meest in "restgebieden" ontstaat.
Bovendien, in West-Europa ben ik eigenlijk meer bezorgd voor de "ouderwetse" cultuurnatuur, die gaat de laatste 50-70 harder achteruit als de plattelandsbevolking zelf. De leegloop van het "platteland" zorgde voor een extensieve intensivering van de landbouw, steeds efficiënter (want nauwelijks nog handen die het werk kunnen doen), of als de gronden net iets marginaler zijn een braaklegging of grootschalige (en niet per se evenwichtige) bebossing.
Het is dus de cultuurnatuur die tussen wal en schip raakt. De drassige hooilanden van vroeger staan nu vol met van die bolvormige wilgenbosjes, en nog eens 30 jaar verder is het "wildernis" (en wildernis is ook mooi maar daar is heel Siberie mee gevuld). Was het drassige land net iets beter/makkelijker te draineren, dan is die drainage inmiddels aangelegd, en dan levert het nu CO2 (door oxidatie van organische stof) wel is het verder agrarisch productief, en dus landschappelijk ± onveranderd, maar qua natuur triest.
Kijk je naar de soorten die nu in onze streken het hardst verdwijnen* dan zijn het vooral de soorten die je 50 jaar geleden nog heel gewoon vond, dwz soorten die vroeger profiteerden van het agrarisch gebruik in evenwicht met de natuur.

  * Deze soorten verdwijnen veelal nog veel sneller als de statistieken zeggen. Stond vroeger een km2 "vol" met laten we zeggen Primula's, dan staan ze nu nog in de wegberm. Omdat vroeger de inventarisatie zich niet druk maakte over die gewone Primula is ie vroeger omdanks zijn talrijkheid wellicht zelfs soms vergeten bij de inventarisatie. Nu gaat de gedreven inventarisator op pad en hij is blij met die laatste Primula. Dus naast het effect van de inventarisatie-blokken is er ook nog het effect van het steeds beter zoeken. En ... dan ... op een gegeven moment zijn ook die laatste groeiplaatsen ten dode opgeschreven, een klein rampje, of gewoon inteelt is dan genoeg om na eerst de gang van 100 naar nog 1 van 1 naar 0 te gaan. En is het eenmaal 0 dan blijft het 0, het effect van "random walk + absorbing barrier", een soort is geen economie, een soort kan niet in de rode cijfers duiken en dan weer opkrabbelen.

Sorry voor deze "in depth" beschouwing, maar dit is nu eenmaal iets waar ik ± in doorgeleerd heb, en waar ik bovendien beroepsmatig en daarnaast ook alledaags tegenaan loop.
ysn schreef:
wo 26 feb, 2020 11:52
Leon schreef:
wo 26 feb, 2020 11:05
Is het erg voor een gemeente om groot buitengebied te hebben? Is het erg dat er nog gebioeden zijn waar de natuur ruimte heeft?
https://overpopulation-project.com/ret ... rewilding/
Ik ben in de meeste van de groene gebieden in het plaatje geweest, mits ten zuiden van ons land. Het plaatje Localization of the hotspots of farm abandonment and rewilding in Europe ziet er geweldig uit. Ter plaatse kan ik toch niet iets anders zien dan dat echte ruimte toch schaarser wordt. Ik ben het hier eens met BSM die uitlegt dat de oude vorm van landbouw ook veel natuurwaarden heeft. Als je dan zo'n oud landbouwgebied teruggeeft aan de natuur dan hoeft dat niet altijd erg gunstig te zijn. Het plaatje suggereert dat wel.
Mij lijkt landbouwgrond teruggeven aan de natuur per definitie altijd goed voor de natuur.
Bert van Sprang schreef:
wo 26 feb, 2020 15:02
Mij lijkt landbouwgrond teruggeven aan de natuur per definitie altijd goed voor de natuur.
Lijkt logisch, maar dat is niet de manier waarop (sommige) natuurverenigingen dat zien.
"Diversiteit" is in deze kringen (toch in Vlaanderen) het ordewoord.
En voor zover ik het begrijp, leiden bepaalde vormen van menselijk gebruik tot een grotere biodiversiteit.
Geef dat land terug aan de natuur, en de biodiversiteit daalt.
Niet teruggeven dus!

Ik vind het een interessante discussie. Wat ga je namelijk als natuurvereniging doen wanneer diversiteit uit de mode is? Ruimer maatschappelijk bekeken zijn er heel wat mensen die niet meer denken dat diversiteit automatisch goed is. Ze hebben eerder het gevoel dat maatschappelijke diversiteit aan hen opgedrongen is, tegen hun zin.
Kun je binnenkort als natuurbeschermer nog zwaaien met de slogan "Diversiteit"?

Ik heb ook wel eens een artikel van een natuurbeschermer gelezen waarin enthousiast gemeld werd dat een of ander insect - ik denk een vlinder - voor het eerst (of voor het eerst in lange tijd) gesignaleerd was in Vlaanderen. Die natuurbeschermer vond dat geweldig: de biodiversiteit was toegenomen. Alleen stond in het artikel ook dat de klimaatverandering een van de mogelijke verklaringen was.

Wat ik dan weer minder een reden vond om te juichen.

Het illustreert in ieder geval dat de vraag: "wat gaan we met al dat leeg land doen?" geen eenvoudige antwoorden heeft.
derdekeer schreef:
wo 26 feb, 2020 15:27
Ik vind het een interessante discussie. Wat ga je namelijk als natuurvereniging doen wanneer diversiteit uit de mode is? Ruimer maatschappelijk bekeken zijn er heel wat mensen die niet meer denken dat diversiteit automatisch goed is. Ze hebben eerder het gevoel dat maatschappelijke diversiteit aan hen opgedrongen is, tegen hun zin.
Kun je binnenkort als natuurbeschermer nog zwaaien met de slogan "Diversiteit"?
Mode? Als er in de biologie de afgelopen 50 jaar één ding is geleerd, dan is het wel dat biodiversiteit essentieel is voor elk ecosysteem en vervolgens de afgelopen 10 jaar dat de biologische diversiteit inmiddels behoorlijk in gevaar is en dat de mens daar op een gegeven moment ook genadeloos slachtoffer van gaat worden als het zo doorgaat. (Net zoals dat de mens op dit moment flink aan de beurt lijkt te komen door het oeverloos op en neer reizen en samenkomen in massale groepen)

Het richting de polen oprukken van de soorten heeft in die zin alleen met biodiversiteit te maken dat de snelheid waarmee klimaatzones nu opschuiven veel te hard gaat voor veel soorten, vooral planten, en dat dit de ecosystemen en dus de diversiteit en dus uiteindelijk ook de mens geen goed doet.

Ik heb zelf trouwens ook eens een melding gedaan van een vijgenskeletteermot in mijn tuin, waarbij mijn melding tot dan toe in Nederland veruit de talrijkste was; mijn hele boom zat onder. Daar kunnen insectenkenners misschien enthusiast over doen, maar als boombezitter was ik niet erg blij. Het blijkt dat die beesten steeds noordelijker komen.

BTW: er bestaat geen leeg land.
Leon schreef:
wo 26 feb, 2020 15:51
Mode? Als er in de biologie de afgelopen 50 jaar één ding is geleerd, dan is het wel dat biodiversiteit essentieel is voor elk ecosysteem en vervolgens de afgelopen 10 jaar dat de biologische diversiteit inmiddels behoorlijk in gevaar is en dat de mens daar op een gegeven moment ook genadeloos slachtoffer van gaat worden als het zo doorgaat. (Net zoals dat de mens op dit moment flink aan de beurt lijkt te komen door het oeverloos op en neer reizen en samenkomen in massale groepen)
Dit wordt erg offtopic, maar toch een kleine reactie. Ik heb "diversiteit" een ordewoord genoemd voor natuurverenigingen, en niet een mode.
Maar ook een ordewoord is een woord. En woorden zijn onderhevig aan betekenisverschuivingen. Het kan heel goed dat een woord oorspronkelijk geassocieerd wordt aan positieve zaken, maar dat de associatie in de loop der tijd negatief wordt. In die zin kan een woord "uit de mode" zijn - ik mag hopen dat een beetje beeldend taalgebruik toegestaan is.

Mocht het woord "diversiteit" uit de mode zijn - en dat is zeer wel mogelijk binnen afzienbare tijd - dan heeft het ordewoord "diversiteit" een probleem, omdat het negatieve associaties oproept. Meer wilde ik niet zeggen.
Het blijft vreemd dat als je de natuur zijn gang laat gaan (waardoor de biodiversiteit daalt) dit slecht is voor de natuur. Dit zou betekenen dat het het grootschalig ingrijpen in de natuur (waar Nederlandse natuurverenigingen goed in zijn) goed is voor de natuur. Of is het goed voor de mens, die een groot bos maar saai vind en liever af en toe een heideveldje of een zandverstuiving ziet?
Bert van Sprang schreef:
wo 26 feb, 2020 16:11
Het blijft vreemd dat als je de natuur zijn gang laat gaan (waardoor de biodiversiteit daalt) dit slecht is voor de natuur. Dit zou betekenen dat het het grootschalig ingrijpen in de natuur (waar Nederlandse natuurverenigingen goed in zijn) goed is voor de natuur. Of is het goed voor de mens, die een groot bos maar saai vind en liever af en toe een heideveldje of een zandverstuiving ziet?
Ik ben geen specialist, maar voor zover ik het begrijp is de reactie van natuurverenigingen min of meer dat "natuur" niet of niet meer bestaat in grote delen van Europa (en de wereld). Al duizenden jaren grijpt de mens is. Ook de natuur zijn gang laten gaan, is tegenwoordig een keuze, dus een vorm van ingrijpen. En als je dan toch aan het ingrijpen bent, ga dan voor diversiteit etc.
Bert van Sprang schreef:
wo 26 feb, 2020 16:11
Het blijft vreemd dat als je de natuur zijn gang laat gaan (waardoor de biodiversiteit daalt) dit slecht is voor de natuur. Dit zou betekenen dat het het grootschalig ingrijpen in de natuur (waar Nederlandse natuurverenigingen goed in zijn) goed is voor de natuur.
Logica Bert. Logica.
Als je op straat loopt kun je een ongeluk krijgen. Dat betekent niet dat als je niet op straat loopt je geen ongeluk kunt krijgen.

Het probleem waar jij je nu kennelijk het hoofd over breekt is volgens mij de taalvraag waar menige discussie over natuur in blijft steken om vervolgens geen stap verder te komen; namelijk de vraag "Wat is natuur?". Het antwoord daarop lijkt mij niet relevant in discussies over natuur; het is alleen een taalkwestie, waar we kennelijk niet uit komen.

In je eerste zin generaliseer je de vorige reacties natuurlijk ook al flink. Het is echt niet zo dat de biodiversiteit per definitie daalt als je de natuur zijn gang laat gaan. Het zal heus meestal wel beter zijn voor de natuur om er meer van af te blijven, vooral ook om het wat minder onder beton, asfalt, huizen, straatstenen, tegels en - dat is mode - grijze grindlagen te laten verdwijnen.
Leon schreef:
wo 26 feb, 2020 15:51
BTW: er bestaat geen leeg land.
Klopt ... net zo als Biodiversiteit inmiddels een hinderlijk en zwaar misbruikt modewoord is.

Biodiversiteit is slechts een maat, een maat die je mag gebruiken om gelijksoortige ecosystemen een maat te nemen.

De biodiversiteit neemt bijvoorbeeld enorm toe omdat we half Nederland omvormen in het Urbaan-district, een volmaakt kunstmatige planten- en dierentuin die in sommige opzichten op de woestijn lijkt, in andere weer op het hooggebergte, en waar je bijv. ook zoutplanten aantreft, en natuurlijk ook de permanent vochtige en bemeste plekken waar mannen of honden hun "hond" uitlaten.

Bedenk dat bijv. het (zwak) brakke getijdengebied - waar de Biesbosch (in ruime zin) een prachtig voorbeeld van is en de Schelde een zwak aftreksel - op wereldschaal heel zeldzaam is, maar wat qua biodiversiteit helemaal niet hoog scoort.

= = = = = = =

En dan - misschien herhaal ik me - is het "de natuur teruggeven aan de natuur" een heel raar elitair gedachtegoed.
Het gaat er namelijk van uit dat wij, die plaagsoort die mens heet, geen onderdeel van de natuur uit (kunnen) maken.

Bedenk dat onze natuur (dwz die die we de afgelopen 2 tot 5 eeuwen kennen) niet iets eeuwigs is (nu ja wel eeuwig maar weinig langer). Ongeveer 12.000 jaar geleden hadden we het einde van de laatste ijstijd, daarna was er nog zo'n 6.000 jaar woest en ledig land dat geleidelijk in- en opgevuld werd met de soorten die we nu kennen (het lijkt wel bijbels).
Daarna, dus pas de laatste 6.000 jaar hebben we een wereld die op de onze lijkt, en daarin heeft tot ongeveer een eeuw geleden de mens in relatief evenwicht met de natuur zijn plek ingenomen.
Pas met de kunstmest (dat was al iets eerder) en de landbouwmechanisatie, en daarna met de massieve mogelijkheden die we met de al onze machinerie mogelijk hebben gemaakt (misschien was de fiets wel het eerste kwaad) hebben we onze leefwereld ineens grootschalig kunnen aanpassen, de wereld werd snel kleiner en nog sneller kon ongeveer alles.
Disclaimer: Dit is allemaal nogal vereenvoudigd samengevat en dus bijna allemaal net niet helemaal waar.

Of te wel: Kijk dus uit met alles wat "natuur" of "natuurlijk" heet, het is niet zelden een humaan artefact.
Ja, Ja, de dubbelzinnigheid is bedoeld:
Natuur is vaak een humaan artefact, en zo niet dan is het begrip "natuur" een kunstmatig begrip.
derdekeer schreef:
za 15 feb, 2020 21:57
..... . Om een eerder banaal voorbeeld te geven: zelfs in de dunst bevolkte Franse streken zijn de kleinste wegen, waar je nauwelijks autoverkeer tegenkomt, vrijwel altijd van goede of zelfs zeer goede kwaliteit. Hoe doet Frankrijk dat, en vooral: waarom is er die haast religieuze attentie voor een goed wegdek op plaatsen waar haast niemand meer leeft? (Misschien heeft het iets te maken met Napoléon?).

Een ander, verwant en zo mogelijk nog banaler voorbeeld: in relatief korte tijd is het weggedrag van Franse automobilisten spectaculair veel verbeterd in de goede zin. In 1999 werden we als fietser nog wel eens nonchalant voorbij gescheurd door een Renault R4 in een onoverzichtelijk bocht; in 2019 bleef menige vrachtwagenbestuurder netjes achter ons op een verlaten weg tot hij van de wegcode mocht voorbijsteken.

Waarom kan dat in Frankrijk en niet in België, en vooral: wat zegt dat over Frankrijk en de Franse manier om “dingen te regelen”? Waarom kan de centrale overheid een dergelijke mentaliteitsverandering afdwingen, maar tegelijk massaal protest veroorzaken wanneer ze suggereert dat een leeglopend dorp met 250 inwoners beter zou fuseren met een ander leeglopend dorp met 325 inwoners?
Om even terug te komen op een ander lijntje uit dit topic.

De vraag over die "kleinste wegen":
Ik kan uit zeer recente observatie melden dat mijn suggestie dat het met de verkiezingen samenhangt weer eens bevestigd wordt.
Van een klein weggetje dat lang zelfs te voet niet prettig liep (want alle stenen met de punt omhoog) was er lang een laatste interval een grote gatenkaas (vol met opdooi-gaten = nid de poules = potholes). Nu is het ineens na vele jaren mooi glad asfalt, in maart zijn er de gemeenteraadsverkiezingen. Er komt bijna niemand over het weggetje, maar natuurlijk wel de inboorlingen (en die ene vreemde uitlander die al jaren terugkomt).
Net zoiets, een gemeente verderop, een gemeente met wel vijf kernen, alle vijf gehuchten. Nadat er in twee andere gehuchten al trottoirs zijn aangelegd (bij iedere verkiezing een gehucht), is nu het derde gehucht aangepakt. De burgemeester is hier inmiddels 25 jaar "aan de macht" en gaat nu voor een volgende periode -- 't is geen pluche-plakker, gewoon iemand met hart voor de zaak, het is ondanks die 25 jaar ook nog steeds een jonge burgemeester (als je het Franse gemiddelde als norm neemt).

Dan de vraag over het weggedrag:
Mijn ervaring is niet zo dramatisch, eigenlijk was het mijn eerste fietstocht in Frankrijk al beter als België of Nederland.
Daarna was er een trage maar gestage verloedering.
Sinds een aantal jaren is er kennelijk een heel gerichte actie richting het correctere weggedrag.
Ik las al eens een heel "expliciet" artikel in de krant over wat je als automobilist behoorde te weten, en ook welke sancties op overtreden stonden (€ 150 boete en 3 punten op het rijbewijs). Het zit dus heel "hard" in de systematiek, in de rijopleiding, en het komt ook gewoon in de krant.
Dit alles wil overigens nog steeds geen garanties geven, maar goed, hufters en sukkels heb je overal ... en drankmisbruik is in Frankrijk nog steeds (te) hoog.

En tenslotte de moeilijkste vraag, het toch wat schizofrene chauvinisme:
Als ik het zo zie zijn Fransen niet chauvinistisch, althans niet in de traditionele zin, ze zijn trots op hun stukje van Frankrijk, en die trots zit stevig ingebakken.   Tegelijkertijd zorgt het schoolsysteem voor een soort gelijkschakeling, de scholen zijn duidelijk centralistisch en ook nogal egalitair ... wat overigens een goede invloed heeft op "inburgering" van om het even welke import.
Op z'n minst op papier heeft iedereen een gelijke kans. In ieder geval voelen de lokale schoolmeesters een soort van lokale trots als ze een leerling met capaciteiten vooruit kunnen helpen. Ik ken een paar tweede generatie "allochtonen" die gewoon o zo Frans zijn, zonder voorkennis merk je niet dat het "slechts" tweede generatie is .... daar kunnen we in Nederland nog wat van leren.

Val me niet aan op ongenuanceerdheden, het is ongenuanceerd, het is mijn persoonlijke n=1 inschatting/ervaring.
Ik kom bovendien niet overal, eigenlijk juist niet, maar wel langer op een beperkt aantal plekken, dus een steekproef in de diepte. En ... mijn Frans wordt steeds beter, maar hoe goed het ook worden kan, het blijft behelpen, hoe beter mijn Frans wordt hoe beter ik weet dat ik nog veel te leren heb.  Wellicht mis ik dus alle verborgen signalen (ik denk het niet, maar indien wel dan is dat uit onkunde).
BSM, zou je een topic Persoonlijke Bespiegelingen kunnen openen voor dit soort teksten. Ik begrijp echt niet meer wat dit nog te maken heeft met een Fietstocht van Brussel naar Lissabon. Dat geldt ook voor enkele andere schrijvers op deze pagina.
math schreef:
wo 26 feb, 2020 21:45
BSM, zou je een topic Persoonlijke Bespiegelingen kunnen openen voor dit soort teksten. Ik begrijp echt niet meer wat dit nog te maken heeft met een Fietstocht van Brussel naar Lissabon. Dat geldt ook voor enkele andere schrijvers op deze pagina.
Tja, de vraagsteller komt met een heel brede vraag, naar "contacten", en die vraag stelt hij aan ons "fietsers".

Ik schets wat ik fietsend en ook anderszins aan indrukken overhoud aan mijn contacten.

Als ik de reacties zie van de vraagsteller dan zijn ook de "bespiegelingen" zoals jij ze noemt van waarde voor de vraagsteller.
Uiteindelijk is er maar een hier die kan beoordelen of de antwoorden op zijn plaats zijn, en dat is de vraagsteller.
math schreef:
wo 26 feb, 2020 21:45
[x], zou je een topic Persoonlijke Bespiegelingen kunnen openen voor dit soort teksten. Ik begrijp echt niet meer wat dit nog te maken heeft met een Fietstocht van Brussel naar Lissabon.
...
Als je geen behoefte hebt aan zulke bespiegelingen, dan bestaat er een heel effectief filter om je hier aan te onttrekken.
ucp.php?i=ucp_zebra&mode=foes
Pericyclisme : inductief onderzoek van de periferie door middel van een interactionistische fietsreis.
In ieder geval gefeliciteerd met het neologisme. Eerste keer dat ik het voorvoegsel peri- in fietscontext niet gevolgd zie worden door neum.
willem.m schreef:
do 27 feb, 2020 10:10
Als je geen behoefte hebt aan zulke bespiegelingen, dan bestaat er een heel effectief filter om je hier aan te onttrekken.
ucp.php?i=ucp_zebra&mode=foes
En mocht je bestookt worden met ongewenste privéberichten van bepaalde gebruikers, dan helpt deze instelling prima.